Als zelfstandige bouw je een pak minder wettelijk pensioen op dan een werknemer. Het wettelijk pensioen van een zelfstandige ligt gemiddeld lager dan dat van iemand die in loondienst werkte, en dat komt hard aan wanneer je met pensioen gaat. Gelukkig zijn er verschillende manieren om zelf bij te sturen en een aanvullend pensioen op te bouwen dat wél voldoet aan je verwachtingen.
Waarom zelf actie ondernemen loont
Het wettelijk pensioen voor zelfstandigen wordt berekend op basis van je beroepsinkomen en het aantal jaren dat je actief was. Omdat sociale bijdragen voor zelfstandigen lager liggen dan de werknemersbijdragen, bouw je automatisch minder pensioenrechten op. Wie hier niets aan doet, riskeert na een volledige carrière met een pensioen te eindigen dat nauwelijks de basisbehoeften dekt. Vroeg beginnen met sparen of beleggen voor je pensioen maakt dan ook een wereld van verschil, dankzij het effect van rente-op-rente over een lange periode.
De pijlers van je pensioen als zelfstandige
Net als bij werknemers bestaat het pensioen van een zelfstandige uit meerdere pijlers. Het is slim om ze allemaal te combineren voor een zo hoog mogelijk pensioen.
Het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ)
Het VAPZ is voor de meeste zelfstandigen de eerste en meest logische stap. Je stort een bedrag naar keuze, tot een wettelijk bepaald maximum, en dat bedrag is fiscaal aftrekbaar als beroepskost. Zo bouw je niet alleen een aanvullend pensioen op, maar verlaag je ook meteen je belastbaar inkomen en je sociale bijdragen. Er bestaat een gewoon VAPZ en een sociaal VAPZ, waarbij dat laatste extra waarborgen biedt zoals een uitkering bij arbeidsongeschiktheid.
De Pensioenovereenkomst voor Zelfstandigen (POZ)
Wie via het VAPZ het maximum al bereikt heeft, kan bijkomend inzetten op de POZ. Dit is een extra spaarpotje bovenop het VAPZ, eveneens fiscaal voordelig, waarmee je nog verder kan bouwen aan een comfortabel aanvullend pensioen.
Pensioensparen en langetermijnsparen
Naast de zelfstandigenspecifieke formules kan iedereen, dus ook zelfstandigen, gebruikmaken van klassiek pensioensparen of langetermijnsparen. Ook hier geniet je van een belastingvermindering, en het is een eenvoudige manier om extra kapitaal opzij te zetten voor later.
Beleggen als extra strategie
Fiscale voordelen zijn mooi meegenomen, maar de bedragen die je via VAPZ of pensioensparen kan storten zijn begrensd. Wie meer wil opbouwen, kijkt vaak ook naar beleggen in fondsen, aandelen of vastgoed. Dit vraagt meer kennis en een langere beleggingshorizon, maar kan op termijn een stevige aanvulling vormen op je wettelijk en aanvullend pensioen.
Praktische tips om slim te starten
- Begin zo vroeg mogelijk, ook met kleine bedragen, om te profiteren van het rente-op-rente-effect.
- Vergelijk verschillende aanbieders van VAPZ en POZ op kosten, rendement en flexibiliteit.
- Bouw een financiële buffer op naast je pensioenopbouw, zodat je niet vroegtijdig moet interen op je pensioenkapitaal.
- Laat je jaarlijks adviseren door een boekhouder of financieel planner, zodat je optimaal gebruikmaakt van fiscale voordelen.
Pensioenopbouw als zelfstandige vraagt discipline en een duidelijke strategie, maar met de juiste combinatie van VAPZ, POZ, pensioensparen en eventueel beleggen, kan je toch uitbouwen naar een pensioen waarmee je zorgeloos van je oude dag kan genieten.
Foto: Cecep Saeful Azhar Hidayat via Pexels
